Terwijl de trein me zachtjes schommelt, staar ik uit het raam. Mijn oogleden zijn zwaar, het liefst vallen ze dicht. Oke heel even dan... Wat heerlijk kan dat zijn! Ik heb de halve dag moeten vechten tegen de slaap. Ken je dat gevoel, dat alles in je lijf in slaap wilt vallen, maar het kan echt niet. Even een frisse neus halen of een rondje lopen was geen optie... Wat een gevecht. En dat op een congres over slaap en slaapproblemen bij jonge kinderen. Hoe ironisch!

Ja, mijn slaaptekort (en die van mijn vriend) ligt op dit moment vooral bij mij. De kinderen slapen best goed. Ik ben een avondmens, zelfs als ik doodmoe ben. Ik wil te lang doorgaan en ben de volgende ochtend nog vermoeider dan de dag daarvoor. Het is niet zo dat de kinderen 's morgens denken: “Oh, mama is vanavond laat naar bed gegaan, laten we twee uurtjes later wakker worden,” helaas.
Ow ja, en dan denk je op een avond: weet je wat we doen, we gaan vanavond eens vroeg naar bed (soms lukt het hem me vroeg naar bed te krijgen). Na 8 uur doorslapen worden we wakker, met dikke ogen kijken we elkaar aan....Wat is er vannacht gebeurd? Het voelt alsof we de hele nacht hebben doorgehaald. Maar wat blijkt voordat je die ene nacht goed slaapt, leef je op adrenaline en lijkt de vermoeidheid reuze mee te vallen. Je denkt: ik wist niet dat ik zo goed kon functioneren op zo weinig slaap. (Herkenbaar?) Stiekem functioneer je helemaal niet zo goed. Je bent als een dronken bestuurder die denkt dat hij echt nog nuchter genoeg is om te rijden. Na één nacht goed slapen zakt de adrenaline weg en voel je pas hoe moe je echt bent.

Van één nacht slaaptekort kun je wel bijkomen met acht tot negen uur goed slapen.
Maar van twee of meer nachten slaaptekort denk je je al snel wel weer wat beter te voelen. Uit testen blijkt alleen dat je na vier dagen nog niet volledig hersteld bent.

Hebben we als ouders dan een chronisch slaaptekort? Jup! Bijna allemaal. Ze zeggen dat dit bij de meeste ouders pas na zes jaar hersteld is... als je jongste kind zes jaar is hè. Als je dus drie kinderen hebt die allemaal twee jaar schelen dan.... pffff ik word al moe bij het idee.

Weet je wat dit slaaptekort met je doet?
- Je kan minder goed omgaan met je emoties
- Je bent prikkelbaar, ongeduldig en minder productief.
- Je hebt moeite met concentreren
- Je hebt moeite met het beheersen van impulsief gedrag.
- Je bent meer gericht op de korte dan op de lange termijn
- Je geeft sneller toe, je bent niet consequent.
- Je bent vatbaarder voor verslavingen
- Je inschattingsvermogen is verslechterd. Je overschat de positieve consequenties en onderschat de negatieve.
- Je voelt je eerder depressief, angstig of burned-out
- En als het echt heel erg is kun je er zelfs van gaan hallucineren!

Wauw... wie zou ik zijn als ik eens wat meer zou slapen. Als ik iedere nacht zorg voor voldoende slaap? Hoe heerlijk is het als ik iemand blijk te zijn die zich prima kan concentreren voor langere tijd.

Eigenlijk is het gewoon allemaal heel slecht bedacht. Kinderen en slaaptekort en dit is onlosmakelijk met elkaar verbonden, maar daar is zo niet over nagedacht. Er wordt van ons verwacht dat we geduldig zijn, ons kunnen beheersen, goed kunnen presteren op het werk en ga zo maar door. Maar het is duidelijk dat dit helemaal niet zo makkelijk is met het slaaptekort dat de meesten van ons ervaren.
En hoe kunnen we in deze staat de slaapproblemen van onze kinderen consequent en vol goede moed aanpakken? Ik bedoel ik vond het geven van een extra fles in de nacht vele malen makkelijker dan hem er zogenaamd niet aan te laten wennen (dit was overigens na zijn negende maand). Opgelost en weer slapen. Genoeg ouders die eigenlijk tegen hun zin in naast zoon- of dochterlief slapen, enkel en alleen omdat ze gewoon willen slapen.
En weet je, dat is oke, we hebben die vier uur aan een gesloten slaap immers nodig anders worden we gek... (minder dan vier uur slaap was ooit een martelmethode om mensen grote geheimen te laten vertellen)

Wil je de mogelijke slaapproblemen van je kind aanpakken?
Denk dan eerst aan jezelf. Hoe kun je van jezelf vragen helder te denken, krachtig en consequent te zijn als je doodop bent?
- Pak hem of haar in je eigen bed als jullie daardoor een paar extra uur achter elkaar door kunnen slapen.
- Verdeel de nacht over jullie beiden of slaap (als dat kan) om en om een volledige nacht. Zodat jullie beiden steeds wat op kunnen laden.
- Je slecht slapende kind uit logeren laten gaan doe je niet zo snel, maar heb je geen partner om mee af te wisselen, zoek dan toch iemand die het een paar nachtjes van je overneemt.
- Doe geen dingen waar je extra stress van krijgt! Zoals je kleine baby lang laten huilen als je voelt dat je dit eigenlijk niet wil.
- Zorg ervoor dat je zoveel mogelijk aaneengesloten uren slaapt i.p.v. allemaal losse uurtjes. Die losse uurtjes zijn een stuk minder waard.
- Verwacht niet van jezelf dat je overal de oplossing voor moet hebben, vooral niet in deze staat. Zoek hulp bij de GGD of een slaapcentrum. Zij kunnen jou en je kind ondersteunen.

Suus Sas woont samen met haar vriend, dochter (5) en zoon (1) in Nijmegen. Ze is stafmedewerker Pedagogiek en blogger bij KION en schrijft elke week over haar belevenissen met (vooral haar eigen) kinderen.