Hoe tover je een ruimte in huis om tot uitdagende speelhoek?

Wanneer kinderen betrokken aan het spelen zijn is dit goed voor hun ontwikkeling. Dit stimuleer je door het maken van uitdagende speelhoeken. Dat doen we bij onze kinderopvanglocaties, maar dat kan ook thuis. Een uitdagende speelhoek thuis zorgt ervoor dat kinderen betrokken kunnen spelen en zich ontwikkelen. Daarnaast is het ook fijn voor jezelf. Want als je kind lekker aan het spelen is, heb jij je handen even vrij voor wat anders. Pedagogisch inrichtingsadviseur Annemiek vertelt hoe je een ruimte in huis eenvoudig omtovert tot uitdagende speelhoek.

Waar kun je op letten bij het creëren van een speelhoek thuis?  
Annemiek: 'Het is belangrijk dat kinderen een afgebakende ruimte hebben waar ze ongestoord kunnen spelen. Op de groepen maken we dit met meubilair speciaal voor die hoek. Dit zetten we zo neer dat er allerlei uitdagende speelhoeken ontstaan. Thuis kan je dit afbakenen van een hoekje makkelijk doen met een kleed met daarop een lage tafel en een kastje erbij. Zo weet je kind: dit is mijn plek. Je kunt de ruimte ook of nog meer afbakenen met hangplanten of grote staande planten. Dit ziet er meteen gezellig uit. 

Naast het hebben van een eigen plekje, is het fijn als kinderen weten waar hun speelgoed staat. Welke kast met speelgoed is voor mij? Het mooiste is als deze kast in de buurt van de afgebakende hoek staat. Als je zorgt dat het spelmateriaal waar ze zelf bij mogen op kindhoogte staat, kunnen ze dit zelf uit de kast pakken en er zelfstandig mee aan de slag gaan. Als je wil dat kinderen uitgedaagd worden om te gaan spelen is het belangrijk dat ze in één oogopslag kunnen zien wat er te doen is. Bij het kinderdagverblijf hebben we open kasten met doorzichtige bakken, zodat kinderen zien wat er in de bak zit. Dit nodigt uit tot spelen. Nu begrijpen we dat je dit thuis misschien liever niet wil omdat dit wat rommelig oogt. Maar gebruik dan kratjes of bakken die je kan labelen. Zo weten kinderen toch wat ze waar kunnen vinden.  

Dan de knutselspullen. Het helpt als dit materiaal bij elkaar ligt, bijvoorbeeld in een kast of kratje. En dan is het helemaal mooi als deze knutselspullen dicht bij een tafel staan, zodat kinderen meteen aan de slag kunnen als ze het knutselmateriaal pakken.' 

Is een uitdagende speelplek thuis anders dan bij het kinderdagverblijf of de bso?  
Annemiek: 'Thuis kun je meer flexibel zijn met je hoekjes en makkelijk meegroeien met de leeftijd van je kind. Zo hebben wij op onze opvanglocaties vaak mooie vaste wandmeubels op hoogte van de kinderen op die groep. Maar voor thuis is dit vaak minder handig. Kinderen worden ouder en groeien, waardoor hun interesses veranderen en ze gewoon simpelweg te groot zijn geworden om aan het vaste wandmeubel te gaan zitten. Even een groot meubel vervangen is niet zo snel gedaan. Mijn tip: flexibel zijn met je hoekjes. Zo zet je er de ene keer een klein tafeltje met stoeltje in. En als dat de klein wordt leg je er een paar kussens neer met wat boekjes en wordt het een chill- of leeshoek.' 

Wat zijn slimme, ruimtebesparende oplossingen voor het inrichten van een uitdagende speelplek in een kleine woonruimte?
Gebruik de hoogte. Je ziet nu bijvoorbeeld heel veel van die hippe kratjes. Die kun je mooi stapelen, waardoor je op een klein oppervlak toch veel speelgoed kwijt kan. Heb je weinig opberg- of kastruimte, dan kun je ook gerust een kast ‘delen’ met je peuter of kleuter. Zorg dat het speelgoed allemaal bij elkaar ligt in deze gezamenlijke kast en dat je kind goed weet dat alles op ‘deze plank’ of in ‘deze lade’ van hem is.  

Hoe kun je een speelhoek eenvoudig omtoveren of aanpassen naarmate een kind ouder wordt? 
'Afwisseling is sowieso belangrijk. Zet de ene keer een krat met duplo neer en de andere keer een krat met blokken of kapla om mee te bouwen. Zo houd je het verrassend voor ze. Zet het ‘uitdagende materiaal’, wat ze (als ze nog te jong zijn) niet zelf mogen pakken, boven in de kast. En als je kind ouder is wat meer naar beneden. Zo doen wij dat op het kinderdagverblijf ook. Op 2+ groepen kunnen kinderen zelf het knutselmateriaal uit de kast pakken. Op groepen van 0 tot 4 jaar kunnen kinderen dit niet. We zorgen er wel voor dat ze de knutselmaterialen kunnen zien. Zodat ze makkelijk kunnen aangeven dat ze hiermee aan de slag willen. Af en toe een leuke verrassing doet het ook altijd goed. Bijvoorbeeld verrassende elementen, zoals een boomschijfje of een paar mooie stenen in een bouwhoekje leggen.'  

Hopelijk heb je nu genoeg tips om zelf een uitdagende speelhoek te maken. En nog een laatste tip, kijk de volgende keer dat je op een van onze opvanglocaties komt nog eens goed rond. Misschien doe je er leuke ideeën op voor thuis!  

Meer weten over het inrichten van speelhoeken? Lees dan ook dit blog over de kracht van rijke speelhoeken.