Zindelijk worden: signalen herkennen en ontspannen oefenen

Zindelijk worden is een grote stap in de ontwikkeling van je kind. Voor veel ouders roept het vragen op: Wanneer begin je? Hoe pak je het aan? Wat als het even niet lukt? Bij KION zien we elke dag hoe kinderen stap voor stap zindelijk worden. Pedagogisch coach Karlijn deelt haar kennis en geeft praktische tips.

Wanneer is je kind toe aan zindelijkheid?

"Kinderen die toe zijn aan het proces van zindelijk worden, hebben interesse in de wc en alles wat daarmee te maken heeft. Ze willen mee met mama of papa of 'spelen' dat ze naar de wc gaan. Verder valt het vaak op dat hun luier heel lang droog blijft en ze veel ineens plassen. Of ze zoeken een rustig plekje om te plassen of poepen in hun luier. Dit betekent dat ze zich bewust worden van wat er gebeurt. Vanaf 18 maanden kunnen kinderen dit soort gedrag laten zien. Gemiddeld zien we het gedrag ontstaan tussen de 2 en 2,5 jaar oud. Probeer deze signalen goed op te vangen, want als je ze mist, wordt het vaak lastiger om je kind te begeleiden bij de zindelijkheid."

Een ontspannen start: zo pak je dat aan

"Een fijne start draait om rust en nieuwsgierigheid. Maak zindelijkheid iets normaals. Hoe vertrouwder het voelt, hoe kleiner de stap voor je kind. Zorg dat het geen verplichting is. Geef kinderen complimenten wanneer ze het proberen of even op de wc of het potje willen gaan zitten. Het is normaal dat er in het proces ook een tijd is wanneer een kind even geen interesse heeft in de wc of het potje. Laat het dan weer even los. Wanneer je rond de 2 jaar begint, heb je alle tijd om je kind te helpen bij de zindelijkheid."

• Benoem wat er gebeurt rondom de wc
• Zet een potje op een zichtbare plek in huis
• Lees samen prentenboeken over zindelijk worden

Zindelijkheid: tips voor thuis

• Kies makkelijke kleding die je kind zelf kan uittrekken
• Vermijd strakke broeken en rompers
• Laat je kind thuis oefenen in ondergoed of een luierbroekje
• Gebruik een potje of een opstapje en brilverkleiner op de wc

De zomer is vaak een fijne periode om te starten. Minder kleding maakt oefenen makkelijker. Zorg ook dat je kind voldoende drinkt, zodat het aandrang leert herkennen.

Omgaan met ongelukjes

Ongelukjes horen erbij. Probeer ze ook zo te benaderen. Zo voelt je kind zich veilig om te blijven oefenen.

• Zeg niet dat het een ongelukje is
• Benoem wat goed ging: “Je voelde dat je moest plassen”
• Blijf rustig en positief
• Maak samen schoon en ga verder

Veelgemaakte valkuilen

"Om te voorkomen dat het misgaat, willen ouders vaak graag dat hun kind op gezette tijden op de wc gaat zitten. Hierdoor kan er spanning ontstaan rondom de zindelijkheid. Probeer het initiatief echt bij het kind te laten. Wanneer het kind bijna helemaal zindelijk is en geen luier(broekje) meer draagt, kun je het wel stimuleren even proberen te plassen voor je bijvoorbeeld de deur uitgaat.

Ook voelen ouders soms haast en tijdsdruk bij het zindelijk-maken, waardoor er ook spanning ontstaat. Zorg daarom dat je op tijd begint, meteen wanneer je kind de eerste interesse laat zien. Dan heb je in de meeste gevallen echt alle tijd. Verder is het heel normaal dat het zindelijk worden voor ontlasting een stuk later komt dan bij het plassen. Houd hier rekening mee en zet er geen druk op. Bij de ontlasting is het gevoel van veiligheid extra belangrijk. Het is heel normaal dat een kind al een tijdje op de wc plast, maar voor het poepen nog een luier om krijgt."

Samenwerking met de opvang

Afstemming tussen thuis en opvang is belangrijk. Geef het aan wanneer je kind interesse toont in zindelijkheid. Op de groep nemen we kinderen mee in het wc-moment, samen met andere peuters. Het echte oefenen lukt vaak het beste thuis. Na verloop van tijd volgt de opvang vanzelf mee. Extra setjes kleding zijn daarbij fijn.

Tot slot: een geruststelling

Karlijn: "Bijna ieder kind kan vóór het vierde jaar overdag zindelijk zijn, met goede begeleiding. Het proces gaat met ups en downs. Dat is normaal. Blijf ontspannen, geef je kind de tijd en vertrouw op de ontwikkeling. De meeste peuters worden “als vanzelf” zindelijk, ergens tussen de twee en vier jaar, een grote stap waar ze vaak heel trots op zijn!"