Zindelijk worden bij KION: zo begeleiden we kinderen op de groep

Zindelijk worden is een grote stap voor een kind. En minstens zo spannend voor ouders. Op onze locaties begeleiden we kinderen stap voor stap, in hun eigen tempo. Pedagogisch professional Everdien vertelt hoe zindelijkheid er bij KION in de praktijk uitziet.

Wat betekent zindelijk worden bij KION?

“Voor mij betekent zindelijk worden vooral: het kind volgen in zijn behoefte. En tegelijkertijd aansluiten bij de ouders. Het kind staat altijd centraal. Wij kijken niet naar wat ‘hoort’, maar naar de ontwikkeling van het kind.”

Wanneer is een kind klaar om te starten met zindelijkheid?

“Dat verschilt per kind. Tijdens gezamenlijke wc- en verschoonmomenten zie je soms dat een kind interesse krijgt. Bijvoorbeeld omdat andere kinderen al op de wc plassen. Dat stimuleren we, maar we dwingen nooit. Wij starten ook niet zelf met zindelijkheid. We bewegen mee met ouders, maar blijven altijd kijken naar wat het kind zelf nodig heeft.”

Een veelvoorkomend misverstand
“Soms hebben ouders ineens het gevoel: nu moet mijn kind zindelijk worden. Bijvoorbeeld omdat er een broertje of zusje komt, of omdat ze denken dat het in een weekend lukt. Dan is het mijn rol om samen te kijken: wat betekent dit voor het kind? In een groep met veel prikkels kan zindelijk worden best spannend zijn. Wil een kind niet en voel ik weerstand, dan laat ik het los. Zonder onverschillig te zijn, maar meer van: 'volgende keer of misschien straks als het rustig is'. Maar dus altijd zonder druk.”

Hoe begeleiden jullie zindelijkheid op het kinderdagverblijf en de peutergroep?

“We begeleiden alleen op vraag van ouders en maken er geen ‘toestand’ van. We gaan er respectvol mee om. De wc- en verschoonmomenten doen we samen. De kinderen die nog niet zindelijk zijn, zien andere kinderen plassen. Ze mogen ook hun handen wassen. Zo wordt het wc-gebeuren laagdrempelig en normaal.Tussendoor vraag ik soms rustig en één op één of een kind nog even wil plassen. Zonder aandringen. En ik gebruik veel boekjes over plassen en poepen. Die verhalen, vaak met humor, helpen enorm om spanning weg te nemen.”

Wat doet een pedagogisch professional concreet om een kind te helpen?

“Mijn houding is heel belangrijk. Rustig, respectvol en luchtig. Ik dwing niet en word niet boos. Soms is het op de groep te druk. Dan kies ik een rustiger moment of geef een kind wat privacy. Dat kan net het verschil maken. Ook let ik op de wc zelf. Voor sommige kinderen is een vieze wc een reden om niet te willen. Ik check daarom tussendoor of alles schoon is. Even doorspoelen of een doekje over de bril helpt meer dan je denkt.”

Hoe ga je om met ongelukjes en terugval?

“Rust bewaren is het allerbelangrijkste. Geen verwijten maken. Bij oudere kinderen laat ik ze soms meehelpen met schoenen of broek uitdoen. Dat helpt bij bewustwording, vooral bij kinderen die richting de vier jaar gaan.
Bij kinderen die net starten, laten we ongelukjes niet te vaak achter elkaar gebeuren. Na bijvoorbeeld twee keer krijgt een kind weer een luier om. Zo voorkom je dat een kind de hele dag bezig is met zindelijkheid en daar onzeker van wordt.”

Welke rol spelen ouders in het zindelijk worden?

“Ouders starten thuis met het oefenen. Wij volgen daarin. Mijn doel is altijd om het kind te zien, te voelen en te helpen. Ouders ervaren soms druk vanuit de omgeving. Van familie of sociale media. Ik probeer dan perspectief te geven en samen te kijken: wat heeft dit kind nu nodig?”

Hoe stemmen jullie de aanpak af met ouders?

“Door veel en open te communiceren. Duidelijk te zijn over wat het proces betekent voor het kind. Ik heb respect voor ouders. Zindelijkheid is niet makkelijk en er zijn veel meningen. Ik probeer ouders te ondersteunen en hen te helpen kijken door de ogen van hun kind.”